Gana: Kamalenninw b’a fɛ ka kumakan sɔrɔ
Ni funankɛninw tun bɛ se ka u sen don desizɔnw na minnu bɛ nɔ bila u ka siniɲɛsigi la do? Nin kɛra ɲininkali ye min kɛra Afiriki jamana caman ka kamalenninw fɛ lajɛ dɔ la min kɛra Akra, Gana jamana na.
K’a ta Awirilikalo tile 3 la ka se tile 5 ma san 2026, Akra ye Pan-Afiriki funankɛninw ka pariti ka lajɛ fɔlɔ kɛ demokarasi kama.
Tile damadɔ kɔnɔ, lajɛdenw ye baro kɛ demokarasi kan ani cogo min na kamalenninw bɛ se ka u sen don kosɛbɛ u ka jamana ka ɲɛnamaya kɔnɔ.
Nka demokarasi ye mun ye tigitigi? O ye jamana ka ɲɛnamaya labɛncogo ye, jamanadenw bɛ se ka u sen don min na latigɛw la, kɛrɛnkɛrɛnnenya la, n’u y’u ka lasigidenw sugandi kalataw fɛ.
Jamana bɛɛ kɔnɔ, mɔgɔw bɛ sugandi ka kɛ jamanadenw ka lasigiden ye ani ka u sen don latigɛw la. U bɛ ɲɔgɔn sɔrɔ yɔrɔ dɔ la min bɛ wele ko pariti, u bɛ baro kɛ yen, fɛn wɛrɛw cɛma, jamana sariyaw kan.
Nka hali bi funankɛninw ka dɔgɔ kosɛbɛ. San 2026, o ciden 100 o 100 ma se 3 ma, olu si tun bɛ san 30 la walima ka dɔgɔn o ma. Pariti saba o saba ka ca ni kelen ye, mɔgɔ si ma sugandi ka kɛ jamanadenw ka lasigiden ye, min si bɛ san 30 la walima ka dɔgɔn o ma.
O la, Pan-Afiriki funankɛninw ka pariti b’a ɲini ka sababu di bɔnsɔn kuraw ma, u ka se k’u ka jamana baara kɛcogo faamuya ka ɲɛ, ani ka u sen don barow la.
Mun na o nafa ka bon? Sabula bi, latigɛ minnu kɛra, olu bɛna nɔ bila u ka siniɲɛsigi la: kalan, baara, sigida, dugubaw, ani fɛɛrɛ kuraw.
Nin lajɛ in bɛ kɛ hakilijigin ye ko nafama dɔ kan: hali n’i ye denmisɛn ye, i bɛ se ka hakilinaw sɔrɔ, ka ɲininkaliw kɛ, ka i sen don jamana jɔli la, i bɛna sigi min kɔnɔ sini.
