1956: Àpéjọpọ̀ Ńlá Àwọn Òǹkọ̀wé ní Paris
Ní oṣù kẹsàn-án ọdún 1956, àwọn òǹkọ̀wé, àwọn ayàwòrán, àti àwọn onírònú láti Áfíríkà, Caribbean, Amẹ́ríkà, àti àwọn apá mìíràn ní àgbáyé pàdé fún ìgbà àkọ́kọ́ ní Sorbonne ní Paris. Iṣẹ́ wọn: láti jíròrò ìtàn wọn, àṣà wọn, àti ọjọ́ iwájú wọn.
Fojú inú wo gbọ̀ngàn ńlá kan ní Sorbonne, yunifásítì olókìkí kan ní Paris, tí ó kún fún àwọn òǹkọ̀wé, àwọn ayàwòrán, àti àwọn onírònú. Fún ọjọ́ mẹ́rin, láti ọjọ́ kọkàndínlógún sí ọjọ́ kejìlélógún oṣù kẹsàn-án ọdún 1956, wọ́n jíròrò ìrírí àwọn ènìyàn dúdú ní àwọn apá ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ ní àgbáyé.
Ní àkókò yẹn, ọ̀pọ̀ orílẹ̀-èdè Áfíríkà kò tí ì ní òmìnira láti pinnu ọjọ́ iwájú wọn: àwọn orílẹ̀-èdè mìíràn ń ṣàkóso wọn. Èyí ni ohun tí a ń pè ní ìjọba ìbílẹ̀: orílẹ̀-èdè kan ń ṣàkóso òmíràn ó sì ń ṣe ìpinnu fún un.
Èrò fún ìpàdé pàtàkì yìí wá láti ọ̀dọ̀ Alioune Diop, ọkùnrin ará Senegal kan tí a bí ní Saint-Louis. Ní ọdún 1947, ó dá Présence Africaine sílẹ̀, ìwé ìròyìn kan tí ó ń tẹ àwọn ọ̀rọ̀ àti èrò jáde nípa Áfíríkà àti àwọn ènìyàn rẹ̀.
Àwọn ènìyàn pàtàkì ni àwọn tó kópa nínú rẹ̀. Aimé Césaire jẹ́ òǹkọ̀wé àti akéwì láti Martinique. Léopold Sédar Senghor jẹ́ akéwì ọmọ ilẹ̀ Senegal tí yóò di ààrẹ àkọ́kọ́ Senegal nígbà tó yá. Richard Wright jẹ́ òǹkọ̀wé ará Amẹ́ríkà tó gbajúmọ̀.
Ṣùgbọ́n kìí ṣe gbogbo ènìyàn ló gbà bẹ́ẹ̀! Àwọn tó kópa nígbà míì máa ń ní ìjíròrò gbígbóná janjan nípa ìtàn, ẹ̀yà ẹlẹ́yàmẹ̀yà, àti ìjọba amúnisìn.
Ní ọdún kan ṣáájú, ní ọdún 1955, ìpàdé Bandung tó gbajúmọ̀ wáyé ní Indonesia. Àwọn aṣojú láti orílẹ̀-èdè mẹ́rìndínlọ́gbọ̀n ní Áfíríkà àti Éṣíà ti péjọ síbẹ̀ láti jíròrò, lára àwọn nǹkan míì, òpin ìjọba amúnisìn. Báyìí ni Bandung ṣe di àkókò pàtàkì nínú ìtàn ìjàkadì fún òmìnira.
Ní Paris, àwọn ìwé ìròyìn kan fún ìgbìmọ̀ aṣòfin ní orúkọ àpèlé tó yani lẹ́nu: « Ìjọba Àṣà Adúdú. »
Lẹ́yìn ìpàdé yìí, àwọn tó kópa dá Ẹgbẹ́ Àṣà Áfíríkà sílẹ̀, àjọ kan tó ya ara rẹ̀ sí mímọ́ láti máa bá iṣẹ́ wọn lọ.
