1956: Iteraniro Rikuru ry’Abanditsi i Paris
Muri Nzeri 1956, abanditsi, abahanzi, n'abahanga mu bya siyansi baturutse muri Afurika, muri Karayibe, muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika, n'ahandi ku isi bahuriye bwa mbere muri Sorbonne i Paris. Intego yabo: kuganira ku mateka yabo, imico yabo, n'ejo hazaza habo.
Tekereza icyumba kinini muri Sorbonne, kaminuza izwi cyane i Paris, yuzuye abanditsi, abahanzi, n’abahanga mu bya siyansi. Mu minsi ine, kuva ku ya 19 kugeza ku ya 22 Nzeri 1956, baganiriye ku byabaye ku birabura mu bice bitandukanye by’isi.
Icyo gihe, ibihugu byinshi bya Afurika byari bitarabasha kwihitiramo ahazaza habyo: ibindi bihugu byarabitegekaga. Iki nicyo cyitwa ubukoloni: igihugu kimwe gitegeka ikindi kandi kikagifatira ibyemezo.
Igitekerezo cy’iri teraniro rikomeye cyaturutse kuri Alioune Diop, umugabo wo muri Senegali wavukiye i Saint-Louis. Mu 1947, yashinze Présence Africaine, ikinyamakuru cyasohoraga inyandiko n’ibitekerezo kuri Afurika n’abaturage bayo.
Mu bitabiriye inama harimo abantu bakomeye. Aimé Césaire yari umwanditsi akaba n’umusizi wo muri Martinique. Léopold Sédar Senghor yari umusizi wo muri Senegali waje kuba perezida wa mbere wa Senegali. Richard Wright yari umwanditsi w’umunyamerika uzwi cyane.
Ariko si bose babyemeranyijeho! Abitabiriye inama rimwe na rimwe baganiraga ku mateka, ivanguramoko, n’ubukoloni.
Umwaka umwe mbere yaho, mu 1955, Inama izwi cyane ya Bandung yari yabereye muri Indoneziya. Abahagarariye ibihugu 29 bya Afurika na Aziya bari bateraniye aho kugira ngo baganire, mu bindi, ku irangira ry’ubukoloni. Bityo Bandung yabaye igihe cy’ingenzi mu mateka y’intambara zo gushaka ubwigenge.
I Paris, ibinyamakuru bimwe byahaye kongere izina ritangaje: « Bandung y’umuco w’abirabura. »
Nyuma y’iyi nama, abitabiriye bashinze Umuryango w’Umuco Nyafurika, umuryango wihaye gukomeza akazi kawo.
