1956: Likita monene ya bakomi na Paris
Na sanza ya libwa 1956, bakomi, bato ya mayele mpe bato ya mayele oyo bautaki na Afrika, na bisanga ya Caraïbes, na États-Unis mpe na bisika mosusu ya mokili bakutanaki mpo na mbala ya liboso na Sorbonne na Paris. Mission na bango : kolobela histoire na bango, cultures na bango, pe avenir na bango.
Kanisá naino ndako moko monene na Sorbonne, iniversite moko ya lokumu na Paris, etondi na bakomi, bato ya mayemi mpe bato oyo bakanisaka. Na boumeli ya mikolo minei, kobanda mokolo ya 19 tii 22 sanza ya libwa 1956, balobelaki makambo oyo bato moindo bakutanaki na yango na bisika ndenge na ndenge ya mokili.
Na tango wana, mikili mingi ya Afrika ezalaki naino na bonsomi te mpo na kozwa ekateli ya avenire na bango moko : mikili misusu ezalaki koyangela bango. Yango nde babengaka colonialisme : mboka moko e controlaka mosusu mpe ezuaka ba décisions mpo na yango.
Likanisi ya bokutani monene wana ewutaki na Alioune Diop, mobali moko ya Sénégal oyo abotamaki na Saint-Louis. Na 1947, abandi Présence Africaine, zulunalo oyo ezalaki kobimisa makomi mpe makanisi na ntina ya Afrika mpe bato na yango.
Kati na bato oyo basanganaki na likita yango ezalaki na bato minene. Aimé Césaire azalaki mokomi mpe poète ya Martinique. Léopold Sédar Senghor azalaki poète ya Sénégal oyo na sima akokoma président ya liboso ya Sénégal. Richard Wright azalaki mokomi moko ya lokumu ya Amerika.
Kasi bato nyonso te nde bandimaki! Bato oyo basanganaki na likita yango bazalaki ntango mosusu na masolo ya mɔ́tɔ na ntina na istware, bokeseni ya mposo, mpe bokonzi ya bakolonia.
Mbula moko liboso, na 1955, Conférence ya Bandung oyo eyebani mingi esalemaki na Indonésie. Bamonisi ya mikili 29 ya Afrika mpe ya Azia bayanganaki kuna mpo na kolobela, kati na makambo mosusu, nsuka ya bokonzi ya bakolonia. Bandung ekomaki bongo ntango ya ntina mingi na lisolo ya bitumba mpo na lipanda.
Na Paris, ba journaux misusu epesaki congrès surnom moko ya curieux : « Bandung ya Culture Noire ».
Na sima ya bokutani boye, baye basanganaki basalaki Société culturelle africaine, ebongiseli oyo epesameli mpo na kokoba mosala na bango.
https://youtube.com/ba mikuse/16ZDg3ZELD4?eloko=kokabola
