Ezipito: Bamoni eloko moko ya motuya oyo eumeli mbula 3 000 liboso ya ndako moko!
Ntango azalaki kotimola na mabele na ye, mofandi moko ya Ezipito amonaki likambo moko ya kokamwa: bitika ya bikeko mibale ya minene oyo esalemaki na ntango ya bafarao, kati na yango moko ya Ramsèse II!
Oyo nde likambo ya kokamwa! Mofandi moko ya mboka Behbeit el-Hagar, na Ezipito, azalaki kotimola mabele na ye ntango akutanaki na libanga moko ya kala oyo ezipamaki na mayemi. Lokola asepelaki mingi, akebisaki bato ya mayele. Mpe azalaki na ntina ya kosala bongo!
Bato ya arkeoloji bayaki kotimola esika yango. Bamonaki motó monene ya ekeko ya Ramsèse II, farao moko ya lokumu oyo azalaki na bomoi eleki sikoyo mbula koleka 3 000!
Kanisá naino: motó yango moko ezali na bolai ya mɛtrɛ 1,6! Balukiluki bakanisaka ete ekeko yango mobimba ezalaki na bolai ya mɛtrɛ soki 8,5, pene na bolai ya ndako ya etaze misato!
Kasi ezali kaka yango te! Bamoni mpe ekeko ya mibale. Ekoki mpe komonisa Ramses II, kasi bato ya mayele bandimi naino likambo yango te.
Bato ya arkeoloji bazali kokoba bolukiluki na bango mpo na koyeba basekele oyo ebombamaki na nse ya mabele ya Ezipito.
Oyebaki? Ramsèse II azalaki farao na boumeli ya mbula koleka 60! Ayebani mingimingi mpo na batempelo kitoko ya Abu Simbel.
