Ezalaki na mabeke, bibale, matiti mpe banzete. Banyama lokola ba hippo, ba ngando, mpe ba girafe bazalaki kofanda na bisika mosusu. Bato bazalaki mpe kofanda kuna.
Kasi mpo na nini Sahara ekómaki kokauka boye?
Eleki sikoyo mbula soki 11 000, Mabelé ekutanaki na eleko moko oyo klima na bitúká mosusu ya Afrika ezalaki na mai mingi. Yango eyebanaki lokola Période humidité africaine.
Na ntango wana, Mabelé ezalaki kozwa pole ya moi ndenge moko mpenza te na boumeli ya mbula mobimba. Na ntina na mbongwana ya malɛmbɛ mpenza na orbite ya Mabelé mpe na kobalusama ya axe na yango, eleko ya molunge na Hémisphère du Nord ezalaki na moi mingi. Yango elendisaki monsoon ya Afrika, oyo ememaki mbula mingi na Sahara.
Na nsima, na boumeli ya bankóto ya bambula, makambo yango ebongwanaki. Mbula ya monsoon ekitanaki, mpe mabeke yango ekitanaki mokemoke. Matiti ekómaki kokita, mabele ekómaki kokauka mpe esobe ekómaki monene.
Mbongwana oyo esalemaki na butu moko te; yango esalemaki mokemoke, atako bileko mosusu emonanaki ete mbongwana ebongwanaki nokinoki koleka.
Ndenge nini toyebi ete Sahara ezalaki kala vert koleka?
Bato ya siansi bayekolaka bisika ya kala ya mabeke, biloko oyo etondi na mabelé, biloko oyo etikalá na mabanga, mpe mayemi mpe mayemi na mabanga. Bililingi yango ezali komonisa banyama mpe bililingi ya bomoi ya mokolo na mokolo. Bazali kotatola na Sahara moko epai bato bazalaki kofanda na bisika oyo ekeseni mpenza na oyo ya lelo.
Mayemi yango ezali lokola bansango ya kala oyo batikaki likoló ya mabanga. Bayebisaka biso ntango moko oyo Sahara ezalaki na mai mingi.
Mpe kaka mpo Sahara ezali esobe lelo elingi koloba te ete ezalaki ntango nyonso! Klima ya Mabelé ebongwanaka na boumeli ya ntango, mpe Sahara ezali moko ya bandakisa oyo ezali kobenda likebi mingi.
https://youtu.be/aPIZclQhIis ezali na ntina mingi
